Cursus inhoud
StarHacks o.b.v. Getting to Yes – Roger Fisher & William Ury e.a.
Onderhandelen is een feit van het leven. Je onderhandelt dagelijks, of je nu met je baas over salaris praat, met je partner over de avondplannen, of met een verkoper over een prijs. Onderhandelen is het fundamentele middel om te krijgen wat je van anderen wilt, waarbij je communiceert om tot een overeenkomst te komen wanneer jullie gedeelde, maar ook tegengestelde, belangen hebben. Het Probleem: De Valstrik van Positioneel Onderhandelen Velen zien onderhandelen als een dilemma: of je bent zacht (je vermijdt conflicten, geeft gemakkelijk toe en wordt uitgebuit), of je bent hard (je neemt extreme posities in, wilt winnen, maar beschadigt relaties). Beide traditionele manieren, bekend als positioneel onderhandelen, zijn inefficiënt, onverstandig en schaden relaties. Bij positioneel onderhandelen neemt elke partij een standpunt in, beargumenteert dit en doet concessies om een compromis te bereiken. Het gevaar is dat je ego verstrengeld raakt met je positie ("gezichtsverlies"). De discussie verandert in een gevecht van wilskracht, waarbij men zich vastbijt in de ingenomen positie in plaats van te zoeken naar de onderliggende zorgen. Dit leidt vaak tot onbevredigende afspraken of zelfs tot een breuk in de relatie. De Oplossing: Principiële Onderhandeling Er is een derde, betere manier: Principiële Onderhandeling, ontwikkeld door het Harvard Negotiation Project. Deze methode is ontworpen om slimme resultaten te produceren, op een efficiënte en vriendschappelijke manier. In plaats van te pingelen over wat men wel of niet wil doen, worden de kwesties beslist op basis van hun verdiensten. Dit houdt in dat je zoekt naar wederzijdse winst en, waar belangen botsen, je aandringt op een resultaat dat gebaseerd is op objectieve normen die onafhankelijk zijn van de wil van een van beide partijen. De methode is opgebouwd rond vier basispunten: 1. Mensen: Scheid de mensen van het probleem. 2. Belangen: Focus op belangen, niet op posities. 3. Opties: Creëer een verscheidenheid aan mogelijkheden voordat je beslist. 4. Criteria: Dring aan op het gebruik van objectieve criteria. Door deze methode te gebruiken, word je beschermd tegen uitbuiting, terwijl je tegelijkertijd eerlijk kunt blijven. Je leert hoe je het spel verandert naar een gezamenlijke zoektocht naar oplossingen.
0/8
StarHacks o.b.v. Never Split the Difference – Chris Voss
Hoewel Getting to Yes je leert hoe je als een professionele probleemoplosser naar onderhandelingen kijkt door je te richten op feiten en belangen, voegt Never Split the Difference de psychologische en emotionele "street-smarts" toe die nodig zijn wanneer rationaliteit tekortschiet. Waar de methode van Fisher en Ury emoties probeert te scheiden van het probleem, stelt Chris Voss dat emoties juist het probleem én de oplossing zijn. Voss voegt Tactische Empathie toe: een actieve, strategische manier om de gevoelens van je tegenstander te benutten om zo meer invloed uit te oefenen. Hij vervangt de focus op een "ja" door de veiligheid van een "nee" en vervangt rationele logica door technieken uit gijzelingsonderhandelingen zoals spiegelen, labelen en gekalibreerde vragen. Hieronder vind je de praktische uitbreidingen in de vorm van StarHacks:
0/5
2.2.2 Win-Win Onderhandelingen Creëren

De Kern van de Hack: Harde onderhandelaars kunnen ‘vuile trucjes’ gebruiken om jou uit balans te brengen en een onprincipieel voordeel te behalen. Herken deze tactieken, breng ze expliciet ter sprake, en onderhandel vervolgens over de procedure, waarbij je vasthoudt aan de principes.

Actieplan:
 
1. Herken de Taktiek: Leer de verschillende categorieën van lastige tactieken te herkennen: opzettelijke misleiding, psychologische oorlogsvoering en positionele druk. Alleen het herkennen van de tactiek neutraliseert vaak al het effect.
 
2. Onderhandel over de Regels van het Spel: Als je een tactiek herkent, breng deze dan ter sprake op een niet-beschuldigende manier. Val de tactiek aan, niet de integriteit van de persoon.
 
    ◦ Opzettelijke Misleiding (Phony Facts): Tenzij je een goede reden hebt om iemand te vertrouwen, doe dat dan niet. Blijf onderhandelen onafhankelijk van vertrouwen en verifieer feitelijke beweringen.
 
    ◦ Vage Autoriteit (Ambiguous Authority): Ga er niet vanuit dat de ander volledige autoriteit heeft. Vraag vooraf hoeveel autoriteit ze hebben. Als ze na een overeenkomst zeggen dat ze goedkeuring nodig hebben, eis dan wederkerigheid: “Goed, dan behandelen we dit als een gezamenlijk concept waaraan geen van beide partijen zich bindt totdat uw baas het goedkeurt en ik erover heb nagedacht”.
 
    ◦ Good-Guy/Bad-Guy Routine: Herken de psychologische manipulatie van de ene persoon die extreme eisen stelt en de andere die zich redelijk voordoet. Vraag de ‘good guy’ om een principieel en objectief standpunt in plaats van hun zogenaamde gunst te accepteren.
 
    ◦ Dreigementen (Threats): Dreigementen leiden vaak tot tegenbedreigingen en escalatie. Gebruik in plaats daarvan waarschuwingen over gevolgen die onafhankelijk van jouw wil zullen plaatsvinden (bv. “Als we geen overeenstemming bereiken, zal de pers waarschijnlijk aandringen op publicatie”). Reageer principieel: “Ik onderhandel alleen op basis van de merites. Het is mijn reputatie dat ik niet reageer op dreigementen”.
 
    ◦ Vastzettingstactieken (Lock-in tactics): Als ze zich vastleggen op een positie (bijvoorbeeld via een publieke verklaring), onderbreek dan de communicatie van die vastlegging of de-emphasizeer deze, zodat de andere partij gratievol kan terugkrabbelen. Insisteer op principe: “Ik begrijp dat u die verklaring publiekelijk hebt afgelegd, maar ik wijk nooit voor druk, alleen voor rede”.
 
3. Houd Vast aan je Principes: Uiteindelijk is het makkelijker om een principe te verdedigen dan een onwettige tactiek. Als ultimum remedium: als ze blijven weigeren om principieel te onderhandelen, wend je dan tot je BATNA en loop weg. Dit toont aan dat je niet het slachtoffer zult zijn.
Scroll naar boven