Het probleem: De optimistische bias is misschien wel de meest significante van alle cognitieve biases die beslissingen beïnvloeden. Leiders, ondernemers en zelfs studenten overschatten hun kansen en investeren onvoldoende moeite om de werkelijke kansen te kennen. Deze overmoed en het negeren van de concurrentie of mogelijke tegenslagen leiden tot onrealistische plannen.
De Hack (Gary Klein’s Premortem): De premortem is een methode, voorgesteld door Gary Klein, om overmoedig optimisme binnen organisaties te bezweren. Het is een techniek die is ontworpen om de verbeelding van bevoegde personen te gebruiken om potentiële bedreigingen in kaart te brengen die men anders zou negeren.
Actiestappen:
1. Tijdstip: Houd de premortem-sessie wanneer het team bijna een belangrijke beslissing heeft genomen, maar zich nog niet formeel heeft vastgelegd.
2. De Premisse: Verzamel een groep die op de hoogte is van de beslissing en begin met een korte toespraak: “Stel je voor dat we een jaar in de toekomst zijn. We hebben het plan zoals het nu bestaat uitgevoerd. Het resultaat was een ramp. Schrijf alsjeblieft in 5 tot 10 minuten een korte geschiedenis van die ramp op.”.
3. Voordelen: Dit proces omzeilt het ‘groupthink’ dat vaak optreedt wanneer een beslissing is genomen en men publieke twijfels onderdrukt. De premortem ‘ontketent de verbeelding’ in de richting die hard nodig is, namelijk het identificeren van bedreigingen die men eerder over het hoofd zag. Het is een eenvoudige, gestructureerde manier om in de planningsfase te anticiperen op de ‘unknown unknowns’ die System 1 en de optimistische bias anders hadden genegeerd.