Cursus inhoud
StarHacks o.b.v. Thinking, Fast and Slow – Daniel Kahneman
Het Probleem: Optimisme en de Planning Fallacy Vraag jij je weleens af waarom projecten bijna altijd langer duren, meer kosten en minder opleveren dan je oorspronkelijk had gedacht? Dit fenomeen wordt de ‘planning fallacy’ genoemd. Het is de hardnekkige neiging om plannen en voorspellingen te maken die onrealistisch dicht bij het 'best-case scenario' liggen. De wortel van dit probleem ligt in een combinatie van onze natuurlijke optimistische bias en de manier waarop ons brein werkt. De meeste mensen zien de wereld als goedaardiger dan hij werkelijk is, beschouwen hun eigen vaardigheden als beter dan ze zijn, en achten hun doelen beter haalbaar dan waarschijnlijk is. Ondernemers schatten bijvoorbeeld hun persoonlijke kans op succes bij een nieuwe onderneming gemiddeld op 81% of hoger, terwijl de feitelijke overlevingskans na vijf jaar slechts ongeveer 35% is. Ons automatische System 1 is de geheime auteur van deze overmoed. Het is ontworpen om snel conclusies te trekken op basis van de informatie die het op dat moment heeft – WYSIATI (What You See Is All There Is) – en negeert wat het niet weet. Wanneer je een plan opstelt, focus je op jouw acties en stappen, maar je negeert de onbekende onbekenden (zoals ziekte, onvoorziene vertragingen of bureaucratische crises) die het project onvermijdelijk zullen vertragen. Het resultaat is een coherent verhaal van succes, maar de hoeveelheid en kwaliteit van de onderliggende data zijn grotendeels irrelevant voor hoe overtuigend dat verhaal aanvoelt. De Oplossing: De Kracht van de Buitenste Blik Om realistische tijdsplanning te maken, moet je je inspannende System 2 mobiliseren om deze optimistische illusies te bestrijden. De meest effectieve remedie is het aannemen van de ‘outside view’ (de buitenste blik) en het gebruik van reference class forecasting. De buitenste blik vereist dat je de details van jouw specifieke project vergeet (de inside view) en in plaats daarvan kijkt naar de statistieken van vergelijkbare projecten – de referentieklasse. Door een realistisch, statistisch onderbouwd uitgangspunt (baseline prediction) vast te stellen, kun je je intuïtieve, optimistische voorspellingen corrigeren en matigen, waardoor je plannen robuuster worden en minder vatbaar voor de valkuilen van overmoed.
0/11
1.3.2 Realistische tijdsplanning maken

Het probleem: Ons brein bestaat uit twee systemen: System 1 is de automatische, snelle, intuïtieve denker, en System 2 is de langzame, bewuste, inspanning vereisende denker die verantwoordelijk is voor complexe berekeningen en zelfbeheersing. Het ‘law of least effort’ (de wet van de minste inspanning) regeert: als er verschillende manieren zijn om een doel te bereiken, kiest men uiteindelijk voor de minst veeleisende handelwijze. Dit maakt System 2 van nature lui. Het accepteert vaak de suggesties van System 1 zonder deze kritisch te controleren, zelfs als deze fout zijn.

De Hack (Cognitieve Inspanning Oproepen): Om realistische plannen te maken, moet je System 2 uit zijn luie modus halen en dwingen tot kritische analyse. Dit doe je door cognitieve spanning te creëren.
 
Actiestappen:
 
1. Forceer Vertraging en Analyse: System 1 genereert een ‘antwoord’ (bijv. “Ik heb twee weken nodig”) automatisch en snel. De enige manier om fouten te blokkeren die voortkomen uit System 1, is door de signalen te herkennen dat je je in een ‘cognitief mijnenveld’ bevindt, te vertragen en System 2 om versterking te vragen.
 
2. Zoek Actief naar Conflict: System 2 wordt geactiveerd wanneer System 1 op een probleem stuit waarvoor het geen antwoord heeft, of wanneer het een gebeurtenis detecteert die in strijd is met het wereldmodel. In plaats van automatisch de eerste intuïtieve voorspelling te accepteren, dwing je jezelf om een alternatief te bedenken dat in strijd is met die eerste snelle gedachte.
 
3. Maak Planning Moedwillig Moeilijk: Onderzoek toont aan dat cognitieve spanning (bijvoorbeeld door informatie te presenteren in een nauwelijks leesbaar lettertype, of door een moeilijke taak te moeten uitvoeren) System 2 mobiliseert. Hoewel dit de leesbaarheid van je plan niet zal helpen, helpt het bij de analyse van de gegevens. Als je een complexe inschatting maakt, dwing jezelf dan om de cijfers handmatig te controleren of in een ongebruikelijke volgorde te verwerken. Dit wekt System 2. Het vermijden van intellectuele luiheid maakt je meer alert, kritischer en minder geneigd om genoegen te nemen met oppervlakkig aantrekkelijke antwoorden.
Scroll naar boven