Cursus inhoud
StarHacks o.b.v. Mindfulness – Mark Williams en Danny Penman
(Jong)volwassenen ervaren vaak een stijgende trend in angst en depressie, wat de noodzaak van interventie benadrukt. Veel mensen in de westerse wereld zijn vergeten hoe ze een vreugdevol en vredig bestaan moeten leiden. We streven zo hard naar geluk dat we de rust die we zoeken vernietigen. De kern van het probleem is dat we onszelf vaak gevangen zetten in de cyclus van lijden en leed door te proberen onze gevoelens te elimineren of te veel na te denken. Zodra we ons een beetje ongelukkig, gestrest of angstig voelen, proberen we dit met logisch, rationeel denken ('Doen-modus') op te lossen. Dit werkt echter averechts, omdat spanning, ongeluk en uitputting geen 'problemen' zijn die opgelost kunnen worden; ze zijn emoties die alleen 'gevoeld' kunnen worden. De Doe-modus leidt ertoe dat we focussen op de kloof tussen hoe we zijn en hoe we zouden willen zijn, wat vraagt om zelfkritische vragen zoals: "Wat is er mis met mij?" of "Waar ging ik fout?". Dit verergert de negatieve spiraal. Gedachten en emoties komen in 'bundels', en negatieve gedachten kunnen fungeren als geruchten of propaganda, die we vaak voor waar aannemen. Dit alles leidt tot overanalyseren en broeden (rumineren), wat onze probleemoplossende vaardigheden vermindert en ons vastzet in een negatieve cyclus. De oplossing is het cultiveren van mindfulness, wat de deur opent naar de 'Zijn-modus'. Mindfulness is een vorm van mentale training die draait om compassievolle bewustwording—aandacht geven, doelgericht, in het huidige moment, zonder oordeel. Door mindfulness leer je dat je negatieve gedachtenpatronen kunt opvangen voordat ze je in een neerwaartse spiraal trekken. Je leert gedachten te herkennen als voorbijgaande mentale gebeurtenissen, waardoor je loskomt van de automatische neiging om erop te reageren. Dit geeft je de tijd en ruimte om een vaardige keuze te maken in plaats van impulsief te reageren vanuit stress. Mindfulness leidt tot een grotere veerkracht en fundamentele positieve veranderingen in de hersenen.
0/12
5.1.2 Gedachten observeren zonder oordeel

Wanneer je gedachten opmerkt tijdens meditatie, is het gemakkelijk om er onmiddellijk in meegesleept te worden. Je verwart dan de gedachte met de realiteit. Een effectieve techniek is om mentaal een label te plakken op de aard van de gedachte, waardoor je afstand creëert.

Actie: Benoem de aard van de gedachte. Wanneer je merkt dat je geest is afgedwaald, neem je een moment om te registreren waar de aandacht naartoe is gegaan. In plaats van de gedachte te volgen, benoem je hem in je geest. Bijvoorbeeld:
 
Als je je zorgen maakt over de toekomst: “Ah, hier is zorgen” of “plannen.
 
Als je jezelf bekritiseert: “Ah, hier is oordelen” of “zelfkritische gedachten.
 
Als je je verveelt: “Ah, hier is verveling.
 
Als je rusteloos bent: “Ah, hier is rusteloosheid.
 
Non-oordeel in de praktijk: Dit benoemen wordt ook wel cognitieve defusie genoemd. Het is van cruciaal belang dat je de labels geeft zonder oordeel. Het is geen fout dat de gedachte is opgekomen; het is een moment van bewustwording. Door gedachten te benoemen, zie je dat ze niet fundamenteel waar zijn, maar slechts intieme zelfoordelen.
 
Het effect van benoemen: De gedachte dat je ‘niet goed bezig bent’ of ‘dit niet begrijpt’ voelt vaak als een absolute waarheid, maar door het te benoemen als ‘gedachte‘ of ‘zelfoordeel zie je dat het slechts een mentaal proces is. Dit simpele besef maakt je vrij van de verplichting om op de gedachte te reageren. Je wordt je meer bewust van je gedachtenstroom, niet om deze te stoppen, maar om je relatie ermee te beheersen. Je kunt ook de ademruimte gebruiken (zie StarHack 5.1.2.05) waarbij je in Stap 1 gedachten, gevoelens en sensaties beschrijft en benoemt.
Scroll naar boven