Tegenslag, stress en chaos (psychic entropy) zijn onvermijdelijke aspecten van het leven. Of tegenspoed leidt tot ongeluk of groei, wordt bepaald door hoe mensen reageren op stress. Dit wordt transformational coping of volwassen verdediging genoemd.
Wanneer je geconfronteerd wordt met een ernstige tegenslag (zoals het verlies van zicht of een verlamming), kun je dit omzetten in een nieuwe, duidelijke en urgente doelstelling: de uitdagingen aangaan die door de tegenslag zijn gecreëerd. Het ongeluk van paraplegici, bijvoorbeeld, leidde tot een nieuw, betekenisvol doel: leren functioneren met een beperking. Dit gaf hun leven een duidelijkheid die ze eerder misten. Dit transformatieproces omvat drie stappen:
1. Niet-zelfbewuste zelfverzekerdheid: Geloof dat je de controle over je lot in handen hebt, zonder egoïstisch te zijn. Je bent bereid je persoonlijke doelen ondergeschikt te maken aan een groter systeem.
2. Focus de aandacht op de omgeving: Besteed zo min mogelijk psychische energie aan het piekeren over jezelf; richt je in plaats daarvan op het objectief verwerken van informatie uit je omgeving. Dit vermindert de destructieve effecten van stress. Charles Lindbergh, tijdens zijn gevaarlijke solovlucht over de Atlantische Oceaan, verdreef angst door zich te concentreren op de minuscule details van zijn cockpit (hendels, knoppen, lastekens).
3. Ontdek nieuwe oplossingen: Gebruik de moeilijke situatie om alternatieve doelen te ontdekken. Wees als een originele kunstenaar die niet vasthoudt aan een vooropgezet plan, maar reageert op de onverwachte vormen en kleuren die op het doek verschijnen. Door gehoor te geven aan de mogelijkheden die de chaos biedt, kun je tot nieuwe, negentropische (ordecreërende) levensthema’s komen die betekenis en harmonie creëren, vaak door de oplossing voor je persoonlijke lijden te generaliseren naar anderen.
Door deze strategieën te ontwikkelen, kun je de kwaliteit van je leven verbeteren, zelfs wanneer de omstandigheden ongunstig zijn.