Effectief prioriteren begint bij proactiviteit. Dit is de Eerste Gewoonte, wat betekent dat je de controle over je lot neemt. In tegenstelling tot dieren, die voorgeprogrammeerd reageren op externe prikkels, hebben wij de unieke menselijke gave om te pauzeren, te reflecteren en te kiezen hoe we reageren. Hoewel we niet alles kunnen controleren (zoals het weer of andermans gedrag), kunnen we wel onze reactie en onze houding kiezen.
Reactieve mensen laten hun emoties en gedrag dicteren door externe omstandigheden. Ze gebruiken vaak taal als: “Het ligt buiten mijn bereik” of “Het was niet mijn schuld”. Proactieve mensen daarentegen nemen verantwoordelijkheid en zeggen: “Laten we een betere oplossing zoeken”.
De sleutel tot proactiviteit ligt in de Cirkel van Invloed. Stel je twee concentrische cirkels voor: de grootste is de Cirkel van Betrokkenheid (alle dingen waar je je zorgen over maakt, maar niet kunt veranderen: rekeningen, oorlog, etc.) en de kleinere, interne cirkel is de Cirkel van Invloed (alle aspecten waar je daadwerkelijk iets aan kunt doen). Proactieve mensen richten hun energie op de Cirkel van Invloed, waardoor deze groeit. Reactieve mensen focussen op de Cirkel van Betrokkenheid, waardoor hun invloed juist krimpt.
Door je te concentreren op het vinden van effectieve oplossingen in plaats van anderen de schuld te geven, voed je je proactiviteit en word je vrij. Je hebt de macht om beslissingen te nemen in de kleine kloof tussen externe prikkels en jouw actie. Dit is de basis voor alle effectieve planning: je kiest waar je je energie op richt.