Een veelvoorkomende mentale valkuil is het historische determinisme—het geloof dat jouw verleden onvermijdelijk je toekomst bepaalt. Dit idee, dat stamt uit vroegere psychologische stromingen, suggereert dat je vastzit aan historische lasten en beperkt jouw individuele potentieel.
Dit gevangenisbewaardersdenken kan leiden tot passiviteit en een gebrek aan daadkracht. Het maakt mensen bitter over hun verleden en passief over hun toekomst.
De realiteit, zoals de Positieve Psychologie stelt, is dat vroege gebeurtenissen in het verleden feitelijk weinig tot geen invloed uitoefenen op het volwassen leven. Hoewel onze genen ongeveer 50% van onze geluksrange bepalen, zijn bepaalde eigenschappen zoals pessimisme en vreesachtigheid zeer veranderbaar.
Actie: Je moet de ideologie loslaten dat je verleden jouw toekomst dicteert.
1. Identificeer de Leugen: Vang jezelf wanneer je een gedachte hebt die begint met “Ik ben nu X vanwege gebeurtenis Y in het verleden.” Dit is een geloof, geen feit.
2. Verifieer de Nauwkeurigheid: Vraag jezelf af: “Wat is het bewijs dat deze gebeurtenis me nu nog steeds volledig gevangen houdt?”. Vaak is de pessimistische reactie een overreactie.
3. Hef de Gevangenschap op: Besef dat het feit dat je in staat bent om na te denken en te kiezen, aantoont dat je niet uitsluitend bent gedetermineerd door je geschiedenis. Het gaat om de uitoefening van je wil (will) en de keuze om je sterke punten op te bouwen en te gebruiken.
Het louter weten van deze feiten kan al bevrijdend zijn. Deze intellectuele verschuiving is de eerste stap naar het duurzaam vergroten van je geluk over het verleden.