Cursus inhoud
StarHacks o.b.v. Get Out of Your Mind and Into Your Life – Steven C. Hayes, Ph.D
Ons menselijke brein is fantastisch: het heeft ons in staat gesteld beschavingen te bouwen, complexe problemen op te lossen en de wereld te begrijpen. Maar diezelfde cognitieve vaardigheden – ons vermogen tot taal en symbolisch denken – creëren ook psychologisch lijden. Het probleem is de Dictator Binnen, de innerlijke stem die constant ons gedrag en onze emoties beïnvloedt. Deze Dictator is verweven met onze gedachten, een proces dat Cognitieve Fusie wordt genoemd, waarbij we onze gedachten te letterlijk nemen. Als de Dictator Binnen zegt: "Je bent een mislukkeling," geloven we dit alsof het een feitelijke beschrijving is, in plaats van een vluchtige gedachte. Hierdoor ontstaan rigide denkpatronen en schadelijk Vermijdingsgedrag (Experiëntiele Vermijding). We proberen angst, verdriet of zelftwijfel te onderdrukken of te ontvluchten. Maar psychologisch onderzoek bevestigt dat het vechten tegen je gedachten averechts werkt, waardoor ongewenste gedachten juist sterker worden. Het is alsof je in drijfzand vecht; hoe harder je worstelt, hoe dieper je zinkt. De oplossing is het ontwikkelen van Psychologische Flexibiliteit. Dit is een reeks van zes kernvaardigheden (de Pivots) die je in staat stellen om vol in het heden te staan, ongemak te verdragen, en acties te ondernemen die aansluiten bij wat jij waardevol vindt. Het doel is niet om je gedachten te verwijderen, want gedachten kunnen niet worden gewist. Het doel is om je relatie met je gedachten te veranderen, zodat je ze kunt waarnemen zonder dat ze jouw gedrag bepalen. Door deze flexibiliteit te oefenen, transformeer je pijn en uitdaging in groei.
0/8
3.2.2 De innerlijke criticus neutraliseren

De Dictator Binnen domineert je wanneer je “gefuseerd” bent met je gedachten – je neemt ze letterlijk en ze controleren je gedrag. Defusie, de Eerste Pivot, is de kunst om afstand te creëren tussen jou en deze onbehulpzame, automatische gedachten. Het gaat erom dat je naar de gedachte kijkt in plaats van vanuit de gedachte leeft.

De kern van Defusie is het herkennen dat gedachten slechts mentale gebeurtenissen zijn, niet de waarheid. Je hoeft er niet mee in discussie te gaan of ze te elimineren. Een krachtige techniek is het inzetten van de zin: “Ik heb de gedachte dat…”. Als je bijvoorbeeld denkt: “Ik kan dit niet aan,” zeg je tegen jezelf: “Ik heb de gedachte dat ik dit niet kan aanpakken.” Deze kleine verschuiving helpt je gedachten te zien als passagierende mentale gebeurtenissen in plaats van absolute waarheden. Dit stelt je in staat om je gedrag te baseren op je waarden in plaats van op je angsten.
 
Je kunt ook speelse technieken gebruiken om de emotionele lading van kritische gedachten te verminderen. Denk aan de meest kwellende gedachte die de Dictator je influistert (bijvoorbeeld: “Je bent een waardeloos persoon”) en herhaal deze dan snel achter elkaar, of zing de gedachte op een kinderliedje. Je zult merken dat de betekenis van de woorden vervaagt en hun emotionele kracht afneemt. Dit herinnert je eraan dat de Dictator slechts een “stem” is, een product van je taalvermogen, en niet de realiteit.
 
Een andere oefening is om de Dictator een naam te geven (bijvoorbeeld Karel de Criticus). Door dit te doen, maak je hem tot een aparte entiteit, waardoor je zijn autoriteit vermindert en de grip van het negatieve zelfbeeld losser wordt. Je bedankt hem beleefd voor zijn bezorgdheid (“Bedankt Karel, maar ik heb dit onder controle”) en gaat vervolgens door met je actie, ongeacht wat hij zegt. Het doel is niet om perfectionistisch te zijn, maar om functioneel te zijn en jezelf toe te staan om verder te gaan dan je onbehulpzame gedachten.
Scroll naar boven