Veel mensen denken dat de menselijke motivatie draait om het nastreven van geluk (Freud’s plezierprincipe) of het vergroten van macht (Adler’s wil tot macht). Logotherapie stelt echter dat de fundamentele menselijke drijfveer de ‘wil tot betekenis’ is. Dit verlangen naar betekenis is geen secundaire rationalisatie van instincten, maar een op zichzelf staande, primaire kracht die onze acties en beslissingen vormgeeft.
Actiegericht advies (Hyper-Intentie vermijden): Je levensopdracht formuleren begint met het loslaten van het directe doel om gelukkig of succesvol te zijn. Geluk en succes zijn namelijk, net als plezier, onbedoelde neveneffecten (side-effects) die alleen optreden wanneer je jezelf wijdt aan een zaak die groter is dan jijzelf, of je overgeeft aan een persoon anders dan jezelf. Hoe meer je rechtstreeks op succes of geluk mikt, hoe groter de kans is dat je het mist. Probeer je in plaats daarvan te concentreren op het vervullen van de betekenis die in jouw unieke leven besloten ligt.
Inzicht (Noö-Dynamiek): Het is een gevaarlijke misvatting dat de mens een spanningsloze toestand (homeostase) nodig heeft voor mentale gezondheid. Integendeel, Frankl betoogt dat mentale gezondheid juist gebaseerd is op de gezonde spanning (noö-dynamiek) die ontstaat tussen wat je al bereikt hebt en wat je nog moet volbrengen. Wanneer architecten een wankele boog willen versterken, verhogen ze de last die erop rust. Zo moeten therapeuten de patiënt uitdagen met een potentieel te vervullen betekenis, waardoor de ‘wil tot betekenis’ uit de latente toestand wordt opgeroepen. Je levensopdracht is dus geen comfortabel eindpunt, maar een constante, gezonde spanning die je vooruit drijft.
Wees waakzaam voor het existentiële vacuüm: Als je de wil tot betekenis frustreert, kun je last krijgen van ‘existentiële frustratie’, wat kan leiden tot ‘noögene neurosen’. Dit is het gevoel van innerlijke leegte en verveling, vooral merkbaar bij jongere generaties. Dit wordt vaak gecompenseerd door verslavingen, agressie of de pure focus op geld en plezier. Door jouw primaire focus te verschuiven naar betekenis, vermijd je deze valkuilen en geef je jezelf een rotsvaste basis.